Dieciocho años de la (des)composición del Estado
Palabras clave:
democracia, Estado, etnia, etno-cracia, ciudadano, comunidad internacional, comunidad política, ordenamiento, soberano, soberanía, constituciónResumen
Este artículo es un estudio crítico de Bosnia y Herzegovina (ByH) después de Dayton, un análisis del país como comunidad política. Digo como porque ByH lleva dieciocho años existiendo sobre la base institucionalizada de los Acuerdos de Dayton. Los derechos colectivos han hecho imposible toda clase de individualismo, los principios étnicos dominan por encima de los civiles, y el ordenamiento de Dayton ha llegado a establecer un sistema estatal costoso, complejo e ineficaz. Dayton fue una demostración de fuerza que aportó (impuso) la paz a este país, pero limitando el futuro progreso de ByH después de los conflictos y después de Dayton. Los profundos desacuerdos y la destrucción del tejido social y político del país vienen resucitando la violencia e impotencia de una sociedad que se encuentra asolada y desarticulada. Una sociedad que tiene un enemigo en el ordenamiento, dividida de tal manera que se hace imposible la constitución de un ordenamiento basado en un consenso mínimo, un consenso de principios fundamentales políticos y jurídicos. En el análisis del déficit nacido tras el restablecimiento del ordenamiento, pero también del desmantelamiento de ByH, parto de aquellos autores que en sus trabajos analizan estos factores considerados limitantes (políticos, jurídicos y sociales). La cuestión fundamental de este artículo es la siguiente: después de todo lo que no se ha hecho durante dieciocho años, ¿es posible considerar a ByH una comunidad política civilizada? Cada factor negativo abordado en este artículo crea problemas tanto en el funcionamiento del sistema político como en el mantenimiento de su estabilidad. De ahí surge la pregunta que da lugar al título del presente artículo: ¿cómo se mantiene un Estado al que se lleva dieciocho años quitando, uno tras otro, los atributos que conforman su soberanía?
Citas
Agamben, Giorgio. (2006). Homo sacer: suverena moć i goli život. Zagreb: Multimedijalni institut.
Bieber, Florian. (2004). Institucionaliziranje etničnosti, postignuća i neuspjesi nakon ratova u Bosni i Hercegovini, Kosovu i Makedoniji. Sarajevo: Međunarodni forum Bosna.
Ćurak, Nerzuk. (2004). Dejtonski nacionalizam (Ogledi o političkom). Sarajevo: Buybook.
Ćurak, Nerzuk. (2006). Obnova bosanskih utopija (Politologija, Politička filozofija i Sociologija Dejtonske države i društva). Sarajevo – Zagreb: Sinopsis.
Elzeser, Jirgen. (2009). Nacionalna država i fenomen globalizacije. Beograd: Jasen.
Hadžikadunić, Edin. (2005). Od Dejtona do Brisela. ACIPS – Sarajevo: Garmond.
Haverić, Tarik. (2005). „Političke, kulturne i društvene pretpostavke za evropeizaciju Bosne i Hercegovine”, en Evropska unija i Bosna i Hercegovina: Između upravljanja krizom i izgradnje države. Zbornik radova, Fondacija Heinrich Boll, Sarajevo, 27-30.
Hobbes, Thomas. (2004). Levijatan ili Građa, oblik i moć crkvene i građanske države. Zagreb: Naklada Jesenski i Turk.
Mujkić, Asim. (2007). Mi, građani etnoplisa. Sarajevo: Bemust Sarajevo.
Mujkić, Asim. (2010). Pravda i etnonacionalizam. Sarajevo: Fondacija Heinrich Boll.
Nedimović, Svjetlana. (2008). „Prećutno Marxovo naslijeđe u političkoj filozofiji: Arendt, Castoriadis i mogućnost teorije revolucije”, en Marxovo nasljeđe. Zbornik radova, Udruženje za filozofiju i društvenu misao, Banja Luka, 67-88.
Podunavac, Milan. (2006). Poredak, konstitucionalizam, demokratija. Beograd: Čigoja štampa.
Ruso, Žan Žak. (1993). Društveni ugovor. Beograd: Filip Višnjić.
Šačić, Nermina. (2008). „Konstitucionalne nedorečenosti kao izvori konfliktnosti u BiH”, en Politička i konstitucionalna integracija duboko podeljenih društava. Zbornik radova, Fondacija Heinrich Boll, Beograd, 91-96.
Šarčević, Edin. (2005). „Ustavno-pravni paradoksi Bosne i Hercegovine”, en Evropska unija i Bosna i Hercegovina: Između upravljanja krizom i izgradnje države. Zbornik radova, Fondacija Heinrich Boll, Sarajevo, 21-24.
Turčalo, Sead. (2008). „Međunarodna zajednica u BiH: Distribucija moći u podjeljenom društvu i nedovršenoj državi”, en Politička i konstitucionalna